Απαγόρευση κυκλοφορίας: Ρε…είμαι κι εγώ εδώ!
- του Γιώργου Λαγγουρέτου
Όλοι έχουμε συναντήσει την περίπτωση ηλικιωμένης μαμάς με το μεσήλικα μοναχογιό της που κυριολεκτικά δεν τον αφήνει να πάρει ανάσα: του δίνει συνεχώς συμβουλές για τα πάντα, του κανονίζει τα οικονομικά, του διαλέγει τα ρούχα, του φτιάχνει το φαγητό, του στρώνει το κρεβάτι, του υποδεικνύει με ποιους/ες να βγει, πότε να γυρίσει, πόσο θα λείψει. Όλα αυτά γίνονται κατά δήλωσή της «για το καλό του». Ο δυστυχής μοναχογιός με όλο αυτό το πέπλο υπερπροστασίας πάνω του, συνήθως γίνεται μελαγχολικός, άβουλος, αδύναμος και τελικά, όταν αποβιώσει η μαμά, συνήθως αδυνατεί να διαχειριστεί τη ζωή του και την ακολουθεί άδοξα.
Όταν προέκυψε το θέμα της πανδημίας του κορωνοϊού, υπήρξε έγκαιρη ενημέρωση από τα ΜΜΕ και από τις αρμόδιες κυβερνητικές πηγές σχετικά με την επικινδυνότητα του ιού, τη μεταδοτικότητά του και όλα όσα γνωρίζουμε από την πληθώρα ενημέρωσης που μας παρέχεται για το θέμα αυτό. Στην αρχή οι αρμόδιες αρχές ήταν καθησυχαστικές: «Εάν φτάσουμε στο κακό σενάριο που λέει ότι ο ιός αυτός θα γίνει μία παγκόσμια διασπορά, έχουμε το καλό δεδομένο ότι στην πλειονότητα των περιστατικών είναι ελαφρύς, οι περισσότεροι τον περνάνε σαν κρυολόγημα». Το 20% των περιστατικών νοσεί σοβαρά. Θα μειωθεί με την πάροδο του χρόνου. Διαπίστωση που συνάδει με χθεσινή δήλωση του γενικού διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγιέσους, ο οποίος είπε ότι νοσεί βαριά μόνο το 20% των περιστατικών. Αυτό ισχύει, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, που συνέχεια αλλάζουν, τονίζει ο κ. Τσιόδρας και προβλέπει ότι στην πάροδο του χρόνου θα μειωθεί κι άλλο αυτό το ποσοστό των βαριά νοσούντων, όπως θα μειωθεί κι άλλο η θνητότητα που αυτή τη στιγμή κυμαίνεται στο 2%» (πηγή Έθνος 29-1-2020).
Όσο οι εξελίξεις αρχικά στην Κίνα και εν συνεχεία στην Ιταλία, την Ισπανία κλπ προχωρούσαν, σε όλους τους τόνους και με όλους τους τρόπους αναδείχθηκε η επικινδυνότητα του θέματος. Μέχρι και μηνύματα στο κινητό μας τηλέφωνο λάβαμε. Ο κόσμος, λογικά σκεπτόμενος, άρχισε να παίρνει τα μέτρα του. Κατ’ αρχήν εφάρμοσε σχολαστικά μέτρα ατομικής υγιεινής, χρησιμοποιώντας μάσκες, γάντια και αντισηπτικά, τα οποία μάλιστα άρχιζαν να παρουσιάζουν έλλειψη. Άλλες φορές παρασυρμένος από τη λεγόμενη «ψυχολογία της αγέλης» έσπευσε να προμηθευτεί και αποθηκεύσει είδη πρώτης ανάγκης όπως μακαρόνια, χαρτιά υγείας κλπ. Περιόρισε τις μετακινήσεις του, φρόντισε να προστατέψει τους πιο ευάλωτους (ηλικωμένους, νοσούντες κλπ) απομονώνοντάς τους και επεδίωξε να αποφεύγει το συνωστισμό, πηγαίνοντας για αναψυχή όχι πλέον στα εστιατόρια, τα καφέ και τους χώρους όπου φιλοξενούνται καλλιτεχνικά δρώμενα (κινηματογράφους, θέατρα, μουσικές σκηνές κλπ) αλλά σε παραλίες, πλατείες, πάρκα και βουνά.
Μέχρι εδώ η πολιτεία αντιμετωπίζει τον πολίτη ως άνθρωπο – υποκείμενο δικαιωμάτων. Τον ενημερώνει για τον κίνδυνο, τον προτρέπει να προφυλαχθεί και του παρέχει περίθαλψη μέσω του δημόσιου συστήματος υγείας, με τις ελλείψεις και τα μεγάλα προβλήματα που παρατηρούνται (βλ. Β. Σιούτη Άοπλοι στο μέτωπο του υγειονομικού πολέμου Lifο 30-3-2020). Από κάποιο σημείο και πέρα, ωστόσο, το πράγμα αρχίζει και ξεφεύγει, καθώς με τις αλλεπάλληλες απαγορεύσεις ο άνθρωπος παύει να αντιμετωπίζεται ως πολίτης – υποκείμενο και καθίσταται «άτομο ως αποτέλεσμα και αντικείμενο εξουσίας, ως αποτέλεσμα και αντικείμενο γνώσης» (Μ. Φουκώ Επιτήρηση και Τιμωρία Η γέννηση της φυλακής Ράππας Αθήνα 1989 σελ.254).
Επιβάλλονται περιορισμοί στις μετακινήσεις και αυστηρή απαγόρευση κυκλοφορίας, η οποία προϋποθέτει την εκ των προτέρων γνωστοποίηση της αφετηρίας, του προορισμού και του χρονικού προσδιορισμού της απομάκρυνσης από την κατοικία του κάθε πολίτη. Αυτό από μόνο του, πέραν των τεραστίων ζητημάτων που ανακύπτουν για την αντισυνταγματικότητα και για την προστασία των προσωπικών δεδομένων του συνόλου των πολιτών της χώρας είναι προβληματικό, γιατί πλέον ο κάθε πολίτης είναι υποχρεωμένος για κάθε μετακίνηση να λογοδοτεί, να θεωρεί ως αναγκαίο να γνωστοποιήσει πού και για πόσο θα λείψει και να υφίσταται έλεγχο και βαρύ πρόστιμο αν δεν είναι συνεπής στην υποχρέωση αυτή. Αυτό πριν από μερικές εβδομάδες ήταν αδιανόητο για οποιαδήποτε ευνομούμενη πολιτεία.
Παρόλα αυτά, με το βάρος των θανάτων ιδίως στην Ιταλία και την Ισπανία και με το φόβο του άγνωστου για το νέο ιό οι πολίτες πειθαρχούν: Από την πρώτη μέρα, είτε με sms είτε με έντυπες δηλώσεις, στο σύνολο της επικράτειας, αλλά και στις επιμέρους περιοχές όπως πχ Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη, Πύργο και παντού, παρατηρείται πλήρης συμμόρφωση των πολιτών. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός σε συνέντευξή του στο CNN την 1-4-2020 απέδωσε την ως τώρα αντιμετώπιση της εξάπλωσης του ιού στο γεγονός ότι υπήρξε «σχεδόν καθολική η συνεργασία από τους Έλληνες πολίτες, που σεβάστηκαν τις κατευθύνσεις και έμειναν στο σπίτι με πολύ λίγες εξαιρέσεις».
Κι όμως αυτή η καθολική ευαισθητοποίηση και ανταπόκριση (η πέραν κάθε φαντασίας μέχρι πριν από μερικές εβδομάδες) δεν αξιολογείται, απ ό,τι διαφαίνεται, ως επαρκής από τον αρμόδιο υφυπουργό, ο οποίος συνεχώς προβαίνει σε νέες προειδοποιήσεις. Τα ΜΜΕ συνεχίζουν και παρουσιάζουν τους πολίτες ως δήθεν ανεύθυνους, φτάνοντας στο σημείο, κατά τα φαινόμενα, να προβάλουν παραποιημένες εικόνες σε ρεπορτάζ, προκειμένου να υποστηρίξουν το συγκεκριμένο αφήγημα. Και αντί να αναζητηθούν τυχόν ευθύνες τους και να υποστούν κυρώσεις έρχεται ο υπουργός Δημόσιας Τάξης και δηλώνει ευθέως: «Η τηλεόραση μεγέθυνε ελάχιστες μειοψηφίες στις παραλίες και στα άλση. Καλά έκανε η τηλεόραση γιατί η πειθαρχία πρέπει να είναι απόλυτη» (πηγή Πρώτο Θέμα 31-3-2020) .
Παρατηρούμε επίσης σε άλλες χώρες να λαμβάνονται ακραία καταπιεστικά μέτρα στο όνομα της διαχείρισης της κρίσης του κορωνοϊού: Στην Κίνα οι αρχές έχουν εφαρμόσει άτεγκτα μέτρα ασφαλείας παραβιάζοντας κάθε έννοια σεβασμού των προσωπικών δεδομένων στο όνομα του περιορισμού της επιδημίας του κορωνοϊού. Από τους κορυφαίους αξιωματούχους μέχρι τους εργαζόμενους στις τοπικές κοινότητες, εκείνοι που επιβάλλουν τους κανόνες επαναλαμβάνουν την ίδια επωδό: αυτή είναι μια «έκτακτη περίοδος» feichang shiqi, η οποία απαιτεί έκτακτα μέτρα (πηγή Lily Κuo για τη Guardian δημ. aftoleksi.gr 12-3-2020). Στην Ουγγαρία η κυβέρνηση Ορμπάν έβγαλε στρατό στους δρόμους, έκλεισε τη Βουλή και επέβαλε λογοκρισία με πρόσχημα την πανδημία. «Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ανακοίνωσε ότι «παρακολουθεί με ανησυχία τις πολιτικές εξελίξεις» στην Ουγγαρία. Το Συμβούλιο της Ευρώπης προειδοποίησε ότι μία «επ’ αόριστον και ανεξέλεγκτη κατάσταση έκτακτης ανάγκης δεν μπορεί να εγγυηθεί τον σεβασμό των θεμελιωδών αρχών της δημοκρατίας». (πηγή imerodromos.gr 31-3-2020).
Σε χώρες όπως η Ινδία, η Κένυα, η Παραγουάη, οι Φιλιππίνες τα πράγματα δεν είναι καθόλου καλύτερα: «Η αστυνομία σε πολλές χώρες έχει το «ελεύθερο» να κάνει ελέγχους με τρόπο που ακόμα και στα πιο αυταρχικά καθεστώτα θεωρείται υπερβολικός. … Διεθνώς εντείνεται η ανησυχία ότι οι δυνάμεις της τάξης ανά τον κόσμο χρησιμοποιούν ταπεινωτικές τιμωρίες κατά την επιτήρηση των μέτρων καραντίνας στις πιο φτωχές και ευάλωτες ομάδες, περιλαμβανομένων φυσικά δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων που κινδυνεύουν από τη φτώχεια και την πείνα» (πηγή Εφημερίδα Συντακτών 1-4-2020). Στην Κύπρο έχει επιβληθεί καθολική απαγόρευση κυκλοφορίας από 9μμ έως 6πμ, απαγορεύεται η συνάθροιση στα σπίτι ατόμων πέραν των όσων κατοικούν σ’ αυτά και για την τήρηση των μέτρων «αξιοποιούνται οι παρατηρητές της γειτονιάς» (πηγή parallaximag.gr 31-3-2020). Στην Πολωνία χρησιμοποιείται από την κυβέρνηση η εφαρμογή «Kwarantanna domowa» (κατ’οίκον καραντίνα) η οποία χρησιμοποιεί βιομετρικά στοιχεία, φωτογραφίες και στοιχεία εντοπισμού μέσω του κινητού τηλεφώνου του ατόμου που βρίσκεται σε καραντίνα, για να εποπτεύεται η τήρησή της (πηγή lawspot.gr).
Παράλληλα πληθαίνουν οι φωνές που διατυπώνουν ανησυχίες ότι οι νέοι τρόποι επιτήρησης που εφαρμόζονται εξαιτίας του κορωνοϊού ήρθαν για να μείνουν: “Όταν φύγουν τα μέτρα έκτακτης ανάγκης, φαίνεται πως μερικά θα παραμείνουν”, ανέφερε ο Edward Snowden σε συνέντευξή του στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Κοπεγχάγης. Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης τείνει να διευρυνθεί. Στη συνέχεια, οι αρχές είδαν ότι απέκτησαν ακόμη περισσότερη εξουσία και άρχισε να τους αρέσει. … Οι υπηρεσίες ασφαλείας θα βρουν σύντομα νέες χρήσεις για την τεχνολογία. Και όταν περάσει η κρίση, οι κυβερνήσεις μπορούν να επιβάλουν νέους νόμους που θα καθιστούν τους κανόνες έκτακτης ανάγκης μόνιμους και θα τους εκμεταλλεύονται για να ελέγξουν τις διαφωνίες και την πολιτική αντιπαράθεση» (πηγή camerastyloonline.wordpress.com 29-3-2020). Το περιοδικό Economist στο τελευταίο τεύχος του έχει εξώφυλλο ένα σκυλί με μάσκα που το κρατάει με λουρί ένας άνθρωπος με μάσκα, τον οποίο με τη σειρά του κρατάει με λουρί ένα μεγάλο χέρι και τίτλο «Όλα είναι υπό έλεγχο. Η Μεγάλη διακυβέρνηση, οι ελευθερίες και ο ιός».
“Όμως, την επόμενη ημέρα την έχουμε σκεφτεί; Πώς θα είναι σε επίπεδο κοινωνικής συνοχής, ατομικής ελευθερίας, αισθήματος αλληλεγγύης και ευθύνης; Πώς θα είναι ο κόσμος άραγε αν οι περιορισμοί που βιώνουμε σήμερα γίνουν καθημερινότητα κι εθιστούμε σ’ αυτούς;” (Βασ. Κανέλλης in.gr 25-3-2020) «Η απαγόρευση κυκλοφορίας γίνεται για τη δική μας γενιά μια ακόμη εμπειρία που εγγράφεται στο συλλογικό ασυνείδητό μας σαν μια αναγκαία πράξη. Οι έκτακτες καταστάσεις, και οι περιορισμοί είναι συνηθισμένο φαινόμενο τις κοινωνίες μας. Έχουν γίνει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο μια φυσιολογική κατάσταση, την έχουμε αποδεχθεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ή προσπαθούμε να αντισταθούμε σε αυτή, όταν μπορούμε και η απαγόρευση κυκλοφορίας τώρα υποβιβάζει τη ζωή μας ακόμη χαμηλότερα σε μια απλή βιολογική κατάσταση. Την σκέτη επιβίωση». (Κ. Πλιάκος Cnn.gr 23-3-2020)
Τις ίδιες ανησυχίες εκφράζει και ο Αυγουστίνος Ζενάκος στο άρθρο του με τίτλο «Η απαγόρευση της κυκλοφορίας είναι ιδεολογία – Η απαγόρευση της κυκλοφορίας δεν είναι απλώς ένα πρακτικό μέτρο. Είναι η αιχμή ενός ιδεολογικού προγράμματος που εξαπολύεται εν μέσω πανδημίας» (πηγή medium.com 23-3-2020). Και οι ηχηρές προειδοποιήσεις συνεχίζονται: «Αντί για αμφισβήτηση του νεοφιλελευθερισμού από μια προοδευτική κατεύθυνση, όπως πολλοί ελπίζουν, η επόμενη μέρα θα έχει οργουελικές καταστάσεις με περισσότερη καταστολή, κρατικό αυταρχισμό και διώξεις, που δεν έχει ξαναδεί η γενιά μας!» (Λ. Βατικιώτης kommon.gr 2-4-2020.
Όλα αυτά, λοιπόν, δεν είναι δυνατό να τα αντιπαρέλθουμε έτσι αβασάνιστα, χωρίς σκέψη και προβληματισμό. Άλλωστε και τα δείγματα που έχουμε όλα αυτά τα χρόνια πρέπει να μας καθιστούν τουλάχιστον υποψιασμένους. «Η «ελευθερία του πολίτη» δεν υπήρξε τίποτα παραπάνω από ένα στολίδι που χρησιμοποιούν οι κυρίαρχοι για να ωραιοποιήσουν ένα περιβάλλον επιβίωσης που δημιούργησαν για τους πληβείους και τους ηττημένους, με μόνη πιθανότητα την αναστολή της καταδίκης τους, μόνο όμως αν είναι πειθήνιοι, συμμορφωμένοι και με συντετριμμένα τα ανθρώπινα συναισθήματα» (Κ. Λουλουδάκης /Ιουλιανός Άσπρα μαντήλια στην Plaza de Mayo εκδόσεις ΚΨΜ 2015 σελ.166).
Πρέπει λοιπόν, όλοι μας να αναλογιστούμε που οδηγεί αυτό, που τώρα, επ’ ευκαιρία της κρίσης θεμελιώνεται. Δεν είμαστε άβουλοι, υποχείρια, είτε της μαμάς μας, όπως ο δυστυχής γιος που συναντήσαμε στην αρχή του κειμένου αυτού, είτε της πολιτικής ηγεσίας και των ΜΜΕ. Είμαστε πολίτες. Περάσαμε μέσα από μια πρωτοφανή κρίση τα τελευταία χρόνια των μνημονίων της ανεργίας και της φτώχειας. Αντέξαμε. Συνεχίζουμε να πληρώνουμε φόρους (άμεσους και έμμεσους), ασφαλιστικές εισφορές, δημοτικά τέλη, λογαριασμούς για ρεύμα, νερό, τηλέφωνο. Αγωνιζόμαστε σκληρά για να τα βγάλουμε πέρα. Είμαστε υποκείμενα δικαιωμάτων και όχι αντικείμενα χειραγώγησης και προπαγάνδας. Γλυκά το λέμε: Σεβαστείτε μας, αλλιώς θα μας βρείτε απέναντι.
* Ο Γιώργος Λαγγουρέτος έχει σπουδάσει νομικά (ΔΠΘ), κοινωνιολογία (Πανεπιστήμιο Κρήτης) και έχει κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στην κοινωνιολογία του δικαίου (ΕΚΠΑ). Είναι μουσικός, μέλος του συγκροτήματος Magic de Spell.
πηγή:
***
ΕΣΎ είσαι υπεύθυνος για την εξάπλωση ή όχι του κορωνοϊού.
αν ο ιός εξαπλωθεί, φταις ΕΣΎ .
αν ο ιός δεν εξαπλωθεί, δικαιώνεται το κράτος για τις επιλογές του.!!
αν το κατάλαβες κάνε γαβ
έτσι μπράβο γκουντ μπόι..
Ιω
https://www.youtube.com/watch?v=UyiGZbQBS0c
(Ο Ρίτσος μιλάει για τη ΤΙΜΩΡΙΑ και τις ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ)
https://www.youtube.com/watch?v=f4PM7PsNj7E&list=PLTzpI_3mgm8VfcG7I_9hcrbnJ2ttWSfUz&index=6&t=0s
(Ο Ρίτσος μιλάει για τη ΤΙΜΩΡΙΑ και τις ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ)
https://www.youtube.com/watch?v=f4PM7PsNj7E&list=PLTzpI_3mgm8VfcG7I_9hcrbnJ2ttWSfUz&index=6&t=0s
Σημ.: Φωτ. από το διαδίκτυο
